داشت و فيلسوف عرب خوانده مىشد . كندى كتابهاى بسيار در علوم مختلف از منطق و فلسفه و هندسه و حساب و نجوم و موسيقى و غير اين علوم تاليف نموده كه قفطى در تاريخ الحكما و ابن النديم در كتاب الفهرست « 1 » بتفصيل از آنها ياد كرده‌اند از جمله تاليفات وى رساله‌ايست در انواع سنگها و ديگر رساله‌ايست در اقسام گوهرهاى قيمتى و ديگر رساله‌اى در عطر و انواع آن . ابن جصاص . ابو عبد اللّه حسين بن عبد اللّه جوهرى مشهور كه گزارش احوالش بتفصيل در كتب تاريخ ذكر شده و در تعليقات اين كتاب شرح حالش آمده و بيرونى هم در چند موضع از كتاب جماهر ذكر او كرده است و در سال 315 درگذشته است . عطارد بن محمد الحاسب . بابلى منجم بغدادى ( متوفى 206 ) . وى از دانشمندان و فضلاء زمان خود بوده و در علوم نجوم و رياضى تبحر بسيار داشته و آثار چندى از خود بجاى گذاشته است كه از جملهء آنها « كتاب مراياى محرقه » و « فصول البابلى در اسرار سماوى » و « كتاب منافع الاحجار » است . نسخهء كتاب اخير در كتابخانهء ملى پاريس و آستانه موجود است . بيرونى در سه موضع از كتاب جماهر نامش را برده و از كتاب منافع الاحجارش مطالبى نقل كرده است . نامش در فهرست ابن النديم و هدية العارفين « 2 » نيز آمده است . ابن الحباب . در كتاب جماهر بيرونى ( ابن الخباب ) با خاء معجمه آمده است و ليكن ابن جوزى در كتاب المنتظم او را « ابن الحباب » با حاء مهمله ياد كرده است و ظاهرا صورت اخير درست باشد . وى از جمله جواهرشناسان عهد خلافت مقتدر و قاهر خليفهء عباسى بوده

--> ( 1 ) - تاريخ الحكماء قفطى ص 366 و الفهرست ص 357 ( 2 ) - فهرست ابن نديم ص 387 و هدية العارفين ج 1 ص 665